Σε επιστολή του προς τον Υπουργό Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας κ. Μιχάλη Δαμιανό, προέβη ο ΓΓ του ΑΚΕΛ κ. Στέφανος Στεφάνου σχετικά με το θέμα της ενέργειας. Στην επιστολή, ο κ. Στεφάνου παρουσιάζει διάφορες προτάσεις για ενεργειακές μεταρρυθμίσεις με στόχο την αντιμετώπιση της ακρίβειας, ιδιαίτερα προς τα ευάλωτα νοικοκυριά.

Παρατίθεται αυτούσια η επιστολή:

 

ΘΕΜΑ: Σχέδιο ενεργειακών αναβαθμίσεων κατοικιών 2026

Με αφορμή την προκήρυξη του νέου Σχεδίου Χορηγιών για Ενεργειακές Αναβαθμίσεις Κατοικιών 2026, θα θέλαμε να θέσουμε υπόψη σας τις θέσεις και τις εισηγήσεις του ΑΚΕΛ, με στόχο τη βελτίωση του σχεδίου και την ενίσχυση της κοινωνικής του διάστασης.

Αναγνωρίζουμε ότι η διάθεση €20 εκατομμυρίων για την ενεργειακή αναβάθμιση υφιστάμενων κατοικιών αποτελεί θετική εξέλιξη. Ωστόσο, θεωρούμε ότι με τη σημερινή του μορφή, το σχέδιο δεν διασφαλίζει επαρκώς ότι η κρατική στήριξη θα φτάσει κατά προτεραιότητα στα νοικοκυριά που αντιμετωπίζουν τις μεγαλύτερες οικονομικές δυσκολίες και το υψηλότερο ενεργειακό κόστος.

Η βασική μας θέση είναι ότι η ενεργειακή αναβάθμιση των κατοικιών πρέπει να αποτελέσει μέρος μιας ολοκληρωμένης πολιτικής αντιμετώπισης της ενεργειακής φτώχειας και όχι να περιορίζεται σε ένα σχέδιο επιδότησης επενδύσεων για όσους έχουν ήδη την οικονομική δυνατότητα να τις πραγματοποιήσουν.

Στο πλαίσιο αυτό, και σε συνέχεια των προτάσεων που καταθέσαμε τον Ιανουάριο του 2026, εισηγούμαστε την επανεξέταση και συμπλήρωση του σχεδίου με τις ακόλουθες παρεμβάσεις:

1.     Δημιουργία μηχανισμού προκαταβολής της χορηγίας ή απευθείας πληρωμής των αναδόχων

Η ανάγκη κάλυψης του αρχικού κόστους της επένδυσης αποτελεί σημαντικό εμπόδιο για τα χαμηλομεσαία εισοδήματα. Ακόμη και όταν εγκρίνεται η χορηγία, πολλά νοικοκυριά αδυνατούν να εξασφαλίσουν την απαιτούμενη ρευστότητα για την έναρξη και την ολοκλήρωση των εργασιών.

Εισηγούμαστε, επομένως, τη δημιουργία μηχανισμού προκαταβολής της εγκεκριμένης χορηγίας ή απευθείας καταβολής της επιδότησης στους εγκεκριμένους αναδόχους, με κατάλληλες δικλίδες ελέγχου και διαφάνειας. Με αυτόν τον τρόπο, η οικονομική αδυναμία κάλυψης της αρχικής δαπάνης δεν θα λειτουργεί ως λόγος αποκλεισμού από το σχέδιο.

2.     Δημιουργία νέου, αυτοτελούς σχεδίου για νοικοκυριά που αντιμετωπίζουν ενεργειακή φτώχεια

Η αυξημένη χορηγία για ευάλωτους καταναλωτές στο υφιστάμενο σχέδιο αποτελεί ένα θετικό μέτρο, ωστόσο δεν επαρκεί για να αντιμετωπίσει ουσιαστικά τις ανάγκες των νοικοκυριών που βρίσκονται σε συνθήκες ενεργειακής φτώχειας.

Για τον λόγο αυτό, εισηγούμαστε τη δημιουργία ενός νέου, αυτοτελούς σχεδίου ενεργειακής αναβάθμισης, ειδικά σχεδιασμένου για νοικοκυριά που αντιμετωπίζουν ενεργειακή φτώχεια, με ξεχωριστό προϋπολογισμό, απλουστευμένες διαδικασίες και κριτήρια που θα λαμβάνουν υπόψη την οικονομική και κοινωνική τους κατάσταση.

Το νέο σχέδιο θα πρέπει να προβλέπει τη δυνατότητα επιχορήγησης μέχρι και του 100% του συνολικού επιλέξιμου κόστους, ώστε να μην απαιτείται ίδια οικονομική συμμετοχή από νοικοκυριά που αδυνατούν να καλύψουν το κόστος των αναγκαίων παρεμβάσεων. Παράλληλα, θα πρέπει να διασφαλίζεται η πλήρης κάλυψη των αναγκαίων ενεργειακών ελέγχων, των Πιστοποιητικών Ενεργειακής Απόδοσης και των υπηρεσιών εμπειρογνωμόνων, χωρίς προκαταβολή από τους δικαιούχους.

3.     Πλήρης επιχορήγηση ενεργειακών ελέγχων και Πιστοποιητικών Ενεργειακής Απόδοσης για ευάλωτα νοικοκυριά

Το κόστος των ενεργειακών ελέγχων, των αρχικών και τελικών Πιστοποιητικών Ενεργειακής Απόδοσης και των υπηρεσιών εξειδικευμένων εμπειρογνωμόνων μπορεί να αποτελέσει πρόσθετο εμπόδιο συμμετοχής.

Επαναφέρουμε την πρότασή μας για 100% επιδότηση των ενεργειακών ελέγχων κατοικιών. Ειδικότερα, εισηγούμαστε την πλήρη κάλυψη των σχετικών επιλέξιμων δαπανών για τα ευάλωτα και χαμηλού εισοδήματος νοικοκυριά, χωρίς υποχρέωση προκαταβολής από τους δικαιούχους.

Η παροχή δωρεάν ενεργειακού ελέγχου πριν από την υποβολή ή την υλοποίηση της επένδυσης θα επιτρέπει στα νοικοκυριά να γνωρίζουν ποιες παρεμβάσεις είναι αναγκαίες και οικονομικά αποδοτικές, ενισχύοντας παράλληλα την αποτελεσματική αξιοποίηση των διαθέσιμων δημόσιων πόρων.

4.     Αντικατάσταση της σειράς προτεραιότητας υποβολής με σύστημα κοινωνικής και ενεργειακής μοριοδότησης

Η κατανομή των χορηγιών με βάση αποκλειστικά τη σειρά ημερομηνίας και ώρας υποβολής των αιτήσεων ενδέχεται να δημιουργήσει ανισότητες, καθώς δεν λαμβάνει υπόψη τη διαφορετική οικονομική κατάσταση και τις πραγματικές ανάγκες των νοικοκυριών.

Εισηγούμαστε την υιοθέτηση συστήματος μοριοδότησης με κοινωνικά και ενεργειακά κριτήρια, ώστε να δίνεται προτεραιότητα στα νοικοκυριά που αντιμετωπίζουν ενεργειακή φτώχεια, έχουν χαμηλά εισοδήματα ή αυξημένες ενεργειακές ανάγκες και αδυνατούν να καλύψουν το κόστος των απαραίτητων παρεμβάσεων.

Η σειρά υποβολής θα μπορούσε να διατηρηθεί ως συμπληρωματικό κριτήριο μεταξύ αιτήσεων με ισοδύναμη βαθμολογία. Με τον τρόπο αυτό, η κατανομή των δημόσιων πόρων θα ανταποκρίνεται περισσότερο στις κοινωνικές ανάγκες και όχι απλώς στην ταχύτητα διεκπεραίωσης μιας αίτησης.

Πέραν των πιο πάνω, θεωρούμε ότι το σχέδιο θα πρέπει να ενισχυθεί με πρόσθετες ρυθμίσεις που να διευρύνουν τις δυνατότητες ενεργειακής αναβάθμισης και να ανταποκρίνονται σε διαφορετικές συνθήκες και ανάγκες των πολιτών. Συγκεκριμένα, προτείνουμε τα ακόλουθα:

·       Καθιέρωση πρόσθετης κατηγορίας για σταδιακή ενεργειακή αναβάθμιση

·       Ένταξη νεότερων κατοικιών στο πλαίσιο στήριξης

·       Συνδυαστική στήριξη φωτοβολταϊκών, αποθήκευσης και ενεργειακής αναβάθμισης

·       Προώθηση ενεργειακών κοινοτήτων και συλλογικών λύσεων για ενοικιαστές και πολίτες χωρίς κατάλληλη στέγη

Διαβάστε επίσης: ΑΚΕΛ σε ΔΗΣΥ: Πόσο δύσκολο να ψελλίσουν ότι στηρίζουν το διεθνές δίκαιο;