Ενώ η Ευρώπη ασχολείται ολοένα και πιο πολύ με την προσβασιμότητα της βιώσιμης κινητικότητας, οι μαζικές μεταφορές στη Λευκωσία θεωρούνται ένας μη πρακτικός τρόπος αστικής κυκλοφορίας από πολλούς πολίτες, οι οποίοι δεν εμπιστεύονται τη μετακίνησή τους στο σύστημα λεωφορείων. Χαρακτηριστική είναι η έκθεση της Ελεγκτικής Υπηρεσίας για την αποτελεσματικότητα των δημοτικών μεταφορών στη Λευκωσία.
Στην έκθεση καταγράφονται σοβαρές αδυναμίες στην πληροφόρηση των επιβατών, στις υποδομές των στάσεων και στην αξιοπιστία των δρομολογίων των λεωφορείων στη Λευκωσία καταγράφει η Ελεγκτική Υπηρεσία, θέτοντας παράλληλα ερωτήματα ως προς την επάρκεια της παρακολούθησης της σύμβασης από το Υπουργείο Μεταφορών, Επικοινωνιών και Έργων. Ενδεικτικό της δυσκολίας προσέλκυσης περισσότερων πολιτών στις δημόσιες μεταφορές είναι το γεγονός ότι το 63% των συμμετεχόντων στην έρευνα δήλωσε ότι δεν θα επέλεγε ξανά τη χρήση λεωφορείου.
Διαβάστε επίσης: Καμπανάκι Ελεγκτικής για τα λεωφορεία– Δύο στους τρεις δεν θα τα επέλεγαν ξανά
«Το ζητούμενο είναι η δημόσια συγκοινωνία να καταστεί πραγματικά ελκυστική και ανταγωνιστική έναντι του ιδιωτικού αυτοκινήτου, μέσα από μια αξιόπιστη, εύχρηστη και οικονομικά συμφέρουσα υπηρεσία», αναφέρει στον προλογισμό της Ειδικής Έκθεσης ο Γενικός Ελεγκτής, Ανδρέας Παπακωνσταντίνου.
Το SigmaLive ανοίγει τον φάκελο των μεταφορών και κάνει συγκρίσεις μεταξύ των τιμών στις δημόσιες συγκοινωνίες σε Μεσόγειο, Δυτική και Βόρεια Ευρώπη.
Τα αποτελέσματα δείχνουν σημαντικές διαφορές μεταξύ των τιμών σε ευρωπαϊκές πόλεις, αλλά και στους τύπους των δικτύων, με κάποιες πόλεις να διαθέτουν πολλά μέσα μεταφοράς όπως μετρό, τραμ, τρόλεϊ κ.ά., ενώ άλλα συστήματα δημόσιας συγκοινωνίας παρέχουν μόνο μεταφορές μέσω λεωφορείων. Επίσης, σε κάποιες περιπτώσεις όπως της Λευκωσίας, οι νυχτερινές διαδρομές έχουν επιπλέον χρέωση, πράγμα που δημιουργεί αρνητική εικόνα στους πολίτες.
Παρακάτω παρουσιάζονται τα στοιχεία που προέκυψαν από την πρακτική μας σύγκριση στις τιμές των κανονικών εισιτηρίων ενηλίκων μίας διαδρομής (ημερήσια και νυχτερινά), καθώς και στα ημερήσια πάσα όπου υπάρχουν.
H Λευκωσία στην κορυφή της Μεσογείου
Σε ό,τι αφορά την τιμή των απλών ημερήσιων εισιτηρίων, η Λευκωσία κατέχει τη δεύτερη θέση στη Μεσόγειο (€2,70), με το αντίστοιχο εισιτήριο στη Βαρκελώνη να κοστίζει €0,20 περισσότερο (€2,90). Όμως, με το μικρό επιπλέον ποσό των €0,20, οι χρήστες των συγκοινωνιών στη Βαρκελώνη έχουν πολλά προνόμια που οι χρήστες ΜΜΜ στη Λευκωσία δεν απολαμβάνουν.
Συγκεκριμένα, το εισιτήριο της Βαρκελώνης (€2,90) λειτουργεί ως χρονικό εισιτήριο 75 λεπτών, επιτρέποντας απεριόριστες μετεπιβιβάσεις που μπορούν να γίνουν με λεωφορεία, μετρό και τραμ χωρίς επιπλέον κόστος.
Αντίθετα, το εισιτήριο στη Λευκωσία (€2,70) ισχύει για μία και μόνο επιβίβαση σε λεωφορείο, πράγμα που σημαίνει ότι στο συχνό ενδεχόμενο να χρειαστεί κάποιος δύο λεωφορεία για να φτάσει στον τελικό προορισμό του, χρειάζεται να αγοράσει ξανά εισιτήριο, ανεβάζοντας το κόστος της διαδρομής στα €5,40, ποσό υπερδιπλάσιο από αυτό της Βαρκελώνης.
Γενικές παρατηρήσεις
Οι δημόσιες συγκοινωνίες στη Λευκωσία βασίζονται αποκλειστικά σε λεωφορεία και το δίκτυο είναι λιγότερο πυκνό και συχνό σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές πόλεις. Παρόλα αυτά, το κόστος των εισιτηρίων στη Λευκωσία είναι ακριβότερο από αυτό άλλων πόλεων οι οποίες έχουν εντάξει και άλλα μέσα μαζικής μεταφοράς, όπως τραμ και μετρό.
Επίσης, το νυχτερινό εισιτήριο στη Λευκωσία είναι αισθητά ακριβότερο τόσο από την ημερήσια τιμή του στη Λευκωσία όσο και από τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές πόλεις. Αξίζει να αναφερθεί πως το Άμστερνταμ, που είναι η μόνη πιο ακριβή πόλη στο δείγμα νυχτερινών τιμών, παρέχει απεριόριστες αλλαγές εντός μισής ώρας από την έναρξη της διαδρομής. Άρα η Λευκωσία παύει να είναι φθηνότερη εάν κάποιος πρέπει να αλλάξει λεωφορείο για να φτάσει στον τελικό προορισμό του.
Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι οι τιμές των εισιτηρίων λεωφορείων στη Λευκωσία είναι ανάλογες ή ακριβότερες από αυτές της βόρειας και δυτικής Ευρώπης, όπου οι μισθοί είναι αρκετά υψηλότεροι από ό,τι στην Κύπρο.
Ευρωπαϊκή πρωταθλήτρια και στις αυξήσεις τιμών η Λευκωσία
Η Λευκωσία σημειώνει τις ταχύτερα αυξανόμενες τιμές στα εισιτήρια των λεωφορείων σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση, με άνοδο της τάξης του 67% από €1,50 το 2023 σε €2,50 (ή €2,70) πρόσφατα.
Σε αντίθεση, ένας αυξανόμενος αριθμός πόλεων στην Ευρώπη παρέχει δωρεάν δημόσιες συγκοινωνίες σε κατοίκους και επισκέπτες. Συγκεκριμένα, το Λουξεμβούργο, το Βελιγράδι και η Δουνκέρκη αποτελούν παραδείγματα σημαντικών πόλεων με απολύτως δωρεάν δημόσιες μεταφορές, ενώ στο Ταλίν και το Μονπελιέ οι εγγεγραμμένοι κάτοικοι δεν χρειάζεται να αγοράζουν εισιτήρια. Αυτές οι πολιτικές θεωρούνται ως κίνητρα για τη μείωση της χρήσης του αυτοκινήτου από τους κατοίκους αλλά και των εκπομπών ρύπων.
Σχετικά στοιχεία Ελεγκτικής Υπηρεσίας
Πέραν του μεγαλύτερου κόστος, οι Λευκωσιάτες χρήστες ΜΜΜ επωμίζονται επίσης και μια σχετικά δύσκολη εμπειρία στις μετακινήσεις τους, αφού, σύμφωνα με την έκθεση της Ελεγκτικής Υπηρεσίας, υπάρχουν σοβαρές ελλείψεις σε υποδομές και πληροφόρηση. Μετά από αξιολόγηση της Ελεγκτικής Υπηρεσίας σε 31 στάσεις στο κέντρο και τα προάστια της Λευκωσίας, διαπιστώθηκε ότι στο 55% των στάσεων δεν υπήρχε καμία πληροφόρηση για τα δρομολόγια, ενώ μόνο στο 13% υπήρχαν συστήματα τηλεματικής ενημέρωσης. Παράλληλα, το 22% των στάσεων δεν διέθετε ούτε κάθισμα ούτε στέγαστρο, ενώ στο 32% του δείγματος υπήρχε κάθισμα αλλά δεν υπήρχε στέγαστρο.
Οι παραπάνω ελλείψεις, σε σχέση με τις ψηλές τιμές των εισιτηρίων, δημιουργούν μια δυσανάλογη σχέση κόστους και ποιότητας εμπειρίας, με αποτέλεσμα να επηρεάζεται η αξιοπιστία του δικτύου τόσο στους χρήστες όσο και στους οδηγούς αυτοκινήτων οι οποίοι διστάζουν να χρησιμοποιήσουν τα ΜΜΜ. Ενδεικτικό στοιχεία από την έκθεση της Ελεγκτικής Υπηρεσίας είναι ότι το 63% των συμμετεχόντων δήλωσε ότι δεν θα επέλεγε ξανά τη χρήση λεωφορείου λόγω της αναπόφευκτης σύγκρισης σε σχέση με το αυτοκίνητο, το οποίο τις πλείστες φορές εξοικονομεί χρόνο, παρέχει ιδιωτικότητα και περισσότερες ανέσεις. Σαφώς, υπάρχει άμεση σχέση μεταξύ της (ελλιπούς) συνολικής εμπειρίας και της πρόθεσης χρήσης των λεωφορείων. Επιπλέον, το κόστος δρά ως επιπρόσθετο αντικίνητρο υπέρ της χρήσης του αυτοκινήτου, αφού λόγω των ακριβών εισιτηρίων η χρήση των λεωφορείων δεν αποτελεί απαραίτητα φθηνότερο μέσο μετακίνησης από ό,τι το ιδιωτικό όχημα.
Εν κατακλείδι, οι συγκριτικοί πίνακες δείχνουν ότι οι τιμές των εισιτηρίων για τα λεωφορεία της Λευκωσίας είναι ανάλογες ή ακριβότερες από αυτές της βόρειας και δυτικής Ευρώπης, όπου οι μισθοί είναι αρκετά υψηλότεροι από ό,τι στην Κύπρο και οι υποδομές συγκαταλέγονται μεταξύ των καλύτερων του πλανήτη. Επιπλέον, τα δεδομένα που παρουσιάζει η Ειδική Έκθεση της Ελεγκτικής Υπηρεσίας υπογραμμίζουν τις ελλείψεις σε υποδομές και πληροφόρηση, αλλά και την αναξιοπιστία των δρομολογίων που δυσχεραίνουν την ευρύτερη χρήση των ΜΜΜ για αστική μετακίνηση.
Όπως τονίζει εντός της έκθεσης ο Γενικός Ελεγκτής, κ. Ανδρέας Παπακωνσταντίνου, «το ζητούμενο είναι η δημόσια συγκοινωνία να καταστεί πραγματικά ελκυστική και ανταγωνιστική έναντι του ιδιωτικού αυτοκινήτου, μέσα από μια αξιόπιστη, εύχρηστη και οικονομικά συμφέρουσα υπηρεσία».
