ε εμπορική πτήση των Αερογραμμών του Αζερμπαϊτζάν ταξίδεψε ο Πρόεδρος του Ισραήλ, Ισαάκ Χέρτσογκ, στο Μπακού, προκειμένου να παρακάμψει την απαγόρευση που έχει επιβάλει η Τουρκία στη διέλευση ισραηλινών κυβερνητικών αεροσκαφών από τον εναέριο χώρο της.

Σύμφωνα με δημοσίευμα του Middle East Eye, στοιχεία παρακολούθησης πτήσεων και οπτικό υλικό από την άφιξη του Ισραηλινού Προέδρου επιβεβαιώνουν ότι ο Χέρτσογκ χρησιμοποίησε αεροσκάφος της Azerbaijan Airlines (AZAL), το οποίο διέσχισε κανονικά τον τουρκικό εναέριο χώρο.

Η πτήση J222 αναχώρησε από το Τελ Αβίβ την Τετάρτη 14 Οκτωβρίου, στις 11:35 το πρωί, και προσγειώθηκε στο Μπακού στις 15:40 τοπική ώρα. Σύμφωνα με τα στοιχεία του Flightradar24, πραγματοποιήθηκε με Boeing 787-8 Dreamliner, τύπος αεροσκάφους που διακρίνεται και στις εικόνες από την επίσημη υποδοχή.

Το γραφείο του Χέρτσογκ απέφυγε να σχολιάσει τις λεπτομέρειες του ταξιδιού.

Η Τουρκία δεν γνώριζε ότι επέβαινε ο Χέρτσογκ

Τούρκος αξιωματούχος, με γνώση της υπόθεσης, δήλωσε στο Middle East Eye ότι το Αζερμπαϊτζάν δεν είχε ενημερώσει την Άγκυρα πως στη συγκεκριμένη πτήση επέβαινε ο Πρόεδρος του Ισραήλ.

Όπως εξήγησε, οι τουρκικές αρχές δεν έχουν τη δυνατότητα να γνωρίζουν τις λίστες επιβατών κάθε εμπορικού αεροσκάφους που διέρχεται από τον εναέριο χώρο της χώρας.

Η Άγκυρα απαγορεύει τη διέλευση ισραηλινών κυβερνητικών αεροσκαφών, επιτρέποντας ωστόσο τις εμπορικές πτήσεις από και προς το Ισραήλ, ακόμη και όταν πραγματοποιούνται από ισραηλινές αεροπορικές εταιρείες.

Η συγκεκριμένη απαγόρευση είχε οδηγήσει τον Χέρτσογκ στην ακύρωση προγραμματισμένης επίσκεψης στο Αζερμπαϊτζάν το 2024. Τον περασμένο Απρίλιο, το προεδρικό αεροσκάφος αναγκάστηκε να ακολουθήσει διαδρομή διάρκειας οκτώ ωρών προς το Καζακστάν, προκειμένου να αποφύγει τον τουρκικό εναέριο χώρο.

Για τη νέα επίσκεψη στο Μπακού υπήρχε η δυνατότητα παράκαμψης μέσω Ελλάδας, Βουλγαρίας και Μαύρης Θάλασσας. Ωστόσο, σύμφωνα με το δημοσίευμα, οι ανησυχίες για την ασφάλεια της διαδρομής πάνω από τη Μαύρη Θάλασσα οδήγησαν στην επιλογή της εμπορικής πτήσης.

Το αεροσκάφος «Shusha» και ο συμβολισμός

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον προκαλεί το γεγονός ότι το αζερικό Boeing 787-8 που μετέφερε τον Χέρτσογκ φέρει την ονομασία «Shusha».

Η ονομασία παραπέμπει στην πόλη Σούσα και στη Διακήρυξη της Σούσα του 2021, με την οποία Τουρκία και Αζερμπαϊτζάν ενίσχυσαν τη στρατηγική και αμυντική συνεργασία τους.

Σχολιαστές στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης εκτίμησαν ότι η επιλογή του συγκεκριμένου αεροσκάφους ενδέχεται να αποτελεί συμβολικό μήνυμα προς την Άγκυρα, χωρίς ωστόσο να υπάρχει επιβεβαίωση ότι έγινε σκόπιμα.

Διπλωματική αμηχανία μεταξύ Άγκυρας και Μπακού

Η επίσκεψη Χέρτσογκ πραγματοποιείται σε μια περίοδο εντάσεων μεταξύ Τουρκίας και Αζερμπαϊτζάν, μετά την απόφαση του Μπακού να απαγορεύσει τη χρήση μαντίλας σε σχολεία πρωτοβάθμιας και κατώτερης δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης.

Ο Ισραηλινός Πρόεδρος βρίσκεται στο Αζερμπαϊτζάν για την έβδομη σύνοδο της Διάσκεψης για την Αλληλεπίδραση και τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης στην Ασία (CICA). Την Τετάρτη συναντήθηκε με τον Πρόεδρο Ιλχάμ Αλίγιεφ.

Από τουρκικής πλευράς, στη σύνοδο συμμετέχει ο υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν αντί του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Το Middle East Eye εκτιμά ότι η παρουσία Χέρτσογκ ενδέχεται να επηρέασε την απόφαση του Τούρκου Προέδρου να μην παραστεί.

Ο Φιντάν αναμένεται επίσης να επιχειρήσει την αποκλιμάκωση των πρόσφατων εντάσεων μεταξύ Άγκυρας και Μπακού.

Η υπόθεση αναδεικνύει τις λεπτές ισορροπίες στις σχέσεις Τουρκίας, Ισραήλ και Αζερμπαϊτζάν. Παρά τη στενή στρατηγική συνεργασία Άγκυρας και Μπακού, το Αζερμπαϊτζάν διατηρεί ισχυρούς δεσμούς και με το Ισραήλ, το οποίο, όπως και η Τουρκία, είχε προσφέρει στρατιωτική υποστήριξη στις αζερικές δυνάμεις κατά τον πόλεμο του Ναγκόρνο Καραμπάχ το 2020.