Η Νοτιοαφρικανή νομικός Ναβανεθέμ «Νάβι» Πιλάι τιμήθηκε με το φετινό βραβείο Νόμπελ Ειρήνης «για τις προσπάθειές της να προωθήσει την ειρήνη και το διεθνές δίκαιο», ανακοίνωσε σήμερα η Νορβηγική Επιτροπή Νόμπελ.

Η 85χρονη Πιλάι διετέλεσε Ύπατη Αρμοστής του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα από το 2008 ως το 2014. Επίσης ήταν η πρώτη μη λευκή δικαστής του Ανώτατου Δικαστηρίου της Νότιας Αφρικής και έχει υπάρξει δικαστής του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου (ΔΠΔ) στη Χάγη και πρόεδρος του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου για τη Ρουάντα.

«Η φετινή βραβευθείσα διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο στη διασφάλιση ότι τα εγκλήματα πολέμου, τα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας και η γενοκτονία θα διωχθούν ποινικά», επεσήμανε η Επιτροπή Νόμπελ σε ανακοίνωσή της, στην οποία χαιρετίζει το εξαιρετικό «θάρρος» και την «ακεραιότητα» της Πιλάι.

«Σε μια εποχή που χαρακτηρίζεται από υπαρξιακές προκλήσεις - κυρίως έναν αριθμό πολέμων και συγκρούσεων που δεν έχει γνωρίσει ο κόσμος εδώ και καιρό--το διεθνές δίκαιο δεν αποτελεί απλώς συμπλήρωμα στην ειρήνη και την ασφάλεια. Αποτελεί απόλυτη αναγκαιότητα», πρόσθεσε η επιτροπή. 

Από νεαρή δικηγόρος με καταγωγή από την Ινδία στη Νότια Αφρική την εποχή του απαρτχάιντ η Πιλάι έγινε Ύπατη Αρμοστής του ΟΗΕ και απέδειξε ότι γνωρίζει να διαχειρίζεται δύσκολες υποθέσεις.

Η καριέρα της την οδήγησε από τα δικαστήρια της Νότιας Αφρικής, όπου υπερασπίστηκε ακτιβιστές κατά του απαρτχάιντ και πέτυχε την παροχή κρίσιμων δικαιωμάτων σε πολιτικούς κρατούμενους, στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο για τη Ρουάντα και το ΔΠΔ.

Εξάλλου ήταν επικεφαλής της Ανεξάρτητης Διεθνούς Εξεταστικής Επιτροπής του ΟΗΕ για τα κατεχόμενα παλαιστινιακά εδάφη, η οποία σε έκθεσή της τον Σεπτέμβριο του 2025 κατηγόρησε το Ισραήλ ότι διαπράττει γενοκτονία κατά των Παλαιστινίων στη Λωρίδα της Γάζας.

Η Πιλάι καταγγέλλει το γεγονός ότι έκτοτε τη χαρακτηρίζουν «αντισημίτρια» και επικρίνει τις εκκλήσεις όσων μέσω του διαδικτύου καλούν τις ΗΠΑ να της επιβάλλουν κυρώσεις, όπως έχει ήδη κάνει η Ουάσινγκτον ει βάρος της ειδικής εισηγήτριας του ΟΗΕ για τα παλαιστινιακά εδάφη, δικαστών του ΔΠΔ και παλαιστινιακών μη κυβερνητικών οργανώσεων.

Σήμερα η Πιλάι είναι δικαστής στο Διεθνές Δικαστήριο του ΟΗΕ στην προσφυγή της Γκάμπιας εναντίον της Μιανμάρ για εγκλήματα πολέμου.

Ο πρόεδρος της Νορβηγικής Επιτροπής Νόμπελ Γιούργκεν Βάτνε Φρίντνες, η οποία απένειμε το φετινό βραβείο Νόμπελ Ειρήνης στη Νοτιοαφρικανή δικαστή Νάβι Πιλάι, αρνήθηκε να απαντήσει στο ερώτημα αν το Ισραήλ διαπράττει γενοκτονία στη Λωρίδα της Γάζας, συμπέρασμα στο οποίο κατέληξε ανεξάρτητη επιτροπή του ΟΗΕ της οποίας προΐστατο η βραβευθείσα.

"Δεν είμαστε δικαστήριο. Πρόκειται για δική της έκθεση, για την έκθεση της επιτροπής και φυσικά έχουμε απόλυτη εμπιστοσύνη στον επαγγελματισμό και την ακεραιότητά της", σχολίασε ο Γιούργκεν Βάτνε Φρίντνες (Jørgen Watne Frydnes) όταν ρωτήθηκε σχετικά από το AFP.

"Ωστόσο, αυτό αποτελεί έργο μιας επιτροπής έρευνας του ΟΗΕ. Εναπόκειται στο Διεθνές Δικαστήριο να εκδώσει την τελική απόφαση", πρόσθεσε.

Η 85χρονη Νάβι Πιλάι ήταν επικεφαλής της Ανεξάρτητης Διεθνούς Εξεταστικής Επιτροπής του ΟΗΕ για τα κατεχόμενα παλαιστινιακά εδάφη, η οποία σε έκθεσή της τον Σεπτέμβριο του 2025 κατηγόρησε το Ισραήλ ότι διαπράττει γενοκτονία κατά των Παλαιστινίων στη Λωρίδα της Γάζας.

Διαβάστε επίσης: Στην 76χρονη Καναδή ποιήτρια Αν Κάρσον το Νόμπελ Λογοτεχνίας 2026

«Συνολική νίκη για τα δικαιώματα του ανθρώπου» χαρακτηρίζει ο Φόλκερ Τουρκ, επικεφαλής της Υπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου, «το γεγονός ότι η Επιτροπή του Νόμπελ αποφάσισε να απονείμει το Νόμπελ Ειρήνης στην Νάβι Πιλάι».

Αλλά επίσης «και νίκη για την επιδίωξη της δικαιοσύνης και της λογοδοσίας στον κόσμο», δήλωσε ο Φόλκερ Τουρκ για την προκάτοχό του στην Υπατη Αρμοστεία κατά την περίοδο 2008-2014.

«Και είναι σαφές ότι έχουμε ανάγκη από μηχανισμούς διεθνούς ποινικής λογοδοσίας, περιλαμβανομένου του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου, και είναι σαφές ότι έχουμε ένα πολύ ισχυρό μήνυμα ότι αυτό είναι απολύτως κρίσιμης σημασίας στον κόσμο σήμερα», δήλωσε ο Τουρκ στους δημοσιογράφους.

Το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο (ΔΠΔ) ανακοίνωσε ότι η βράβευση της πρώην δικαστή του Ναβανεθέμ «Νάβι» Πιλάι αποτελεί σημαντική αναγνώριση του ρόλου της διεθνούς δικαιοσύνης ως ακρογωνιαίου λίθου της ειρήνης.

«Είναι μία σημανιτκή αναγνώριση του ζωτικού ρόλου της διεθνούς δικαιοσύνης ως ακρογωνιαίου λίθου μίας βιώσιμης ειρήνης», δήλωσε ο πρόεδρος του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου Τομόκο Ακάνε. «Σε μία εποχή μεγάλων προκλήσεων για την διεθνή έννομη τάξη και το κράτος δικαίου, αυτή η αναγνώριση έχει ιδιαίτερη σημασία».



Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ