Με αυξημένη ανησυχία παρακολουθεί η Τουρκία τις εξελίξεις στο μέτωπο του διεθνούς εμπορίου, μετά την ανακοίνωση της κυβέρνησης Τραμπ για την επιβολή νέου δασμού 10% σε όλες τις εισαγωγές προς τις Ηνωμένες Πολιτείες. Η απόφαση, που τίθεται σε ισχύ στις 5 Απριλίου, εντάσσεται στο πλαίσιο των ευρύτερων εμπορικών αλλαγών που προωθεί ο πρώην Πρόεδρος των ΗΠΑ, με στόχο, όπως δηλώνει, την «επανεκκίνηση της αμερικανικής παραγωγής» και την «ισοσκελισμένη μεταχείριση στο παγκόσμιο εμπόριο».

Ισοζυγισμένο εμπόριο, αλλά χωρίς εξαίρεση

Το ετήσιο διμερές εμπόριο Τουρκίας–ΗΠΑ ανήλθε στα 32,58 δισεκατομμύρια δολάρια το 2024, σύμφωνα με την Τουρκική Στατιστική Υπηρεσία (TÜİK), με τις τουρκικές εξαγωγές να διαμορφώνονται στα $16,35 δισ. και τις εισαγωγές στα $16,23 δισ. Παρά την σχεδόν απόλυτη ισορροπία, η Τουρκία εντάσσεται στη λίστα των περισσότερων από 100 χωρών που επηρεάζονται από το νέο μέτρο.

Οι κύριοι τομείς τουρκικών εξαγωγών προς τις ΗΠΑ περιλαμβάνουν αυτοκινητοβιομηχανία, οικιακές συσκευές, χάλυβα, κλωστοϋφαντουργία και μηχανήματα. Οι επιχειρήσεις και οι εξαγωγείς της χώρας εκφράζουν φόβους για μείωση της ανταγωνιστικότητας και αύξηση του κόστους, λόγω των νέων επιβαρύνσεων.

Το βαρύ χτύπημα στην αυτοκινητοβιομηχανία

Η κατάσταση επιδεινώνεται από την ταυτόχρονη επιβολή δασμού 25% σε όλα τα εισαγόμενα οχήματα και ανταλλακτικά, που τίθεται άμεσα σε εφαρμογή. Με εξαγωγές ύψους $1,2 δισ. το 2024 στον τομέα της αυτοκίνησης προς τις ΗΠΑ, η Τουρκία κινδυνεύει να δει σημαντική απώλεια μεριδίου αγοράς.

Ο δασμός αφορά τόσο τα έτοιμα οχήματα όσο και τα εξαρτήματα – ακόμη και όσα συναρμολογούνται σε τρίτες χώρες, όπως ο Καναδάς και το Μεξικό. Σύμφωνα με αναλυτές, η αύξηση του κόστους ενδέχεται να μεταφραστεί σε ανατιμήσεις έως και $6.000 ανά όχημα για τον Αμερικανό καταναλωτή.

Η κλωστοϋφαντουργία σε αναμονή

Ανησυχίες εκφράζονται και στον κλάδο των υφασμάτων και ενδυμάτων, που γνώρισε άνοδο 14% στις εξαγωγές προς τις ΗΠΑ στις αρχές του 2025. Οι παραγωγοί φοβούνται ότι οι δασμοί θα μειώσουν τη ζήτηση και θα συρρικνώσουν τα περιθώρια κέρδους.

Η Ένωση Τούρκων Εξαγωγέων ανέφερε ότι οι ΗΠΑ αποτελούν περίπου το 6% των συνολικών τουρκικών εξαγωγών — ένα ποσοστό που θεωρείται μεν σημαντικό, όχι όμως κυρίαρχο.

Διαβάστε επίσης: «Μετασεισμοί» στις αγορές από δασμούς Τραμπ – Βουτιά σε διεθνή χρηματιστήρια

Σύμφωνα με τουρκικά μέσα ενημέρωσης, οι αρμόδιοι υπουργοί Εμπορίου και Οικονομικών επιδιώκουν να εξασφαλίσουν εξαίρεση, τονίζοντας ότι η Άγκυρα δεν επιβάλλει παρόμοιους δασμούς σε αμερικανικά προϊόντα.

Η τουρκική λίρα παρέμεινε σχετικά σταθερή μετά την ανακοίνωση, ωστόσο αναλυτές προειδοποιούν ότι παρατεταμένη αβεβαιότητα στο εμπόριο θα μπορούσε να αυξήσει την πίεση στο νόμισμα και να επηρεάσει την επενδυτική εμπιστοσύνη.

«Δασμοί... επί δικαίων και αδίκων»

Αξίζει να σημειωθεί ότι η Τουρκία, με ισοζυγισμένο εμπορικό ισοζύγιο και σχετικά χαμηλούς δασμούς έναντι των ΗΠΑ, εντάσσεται στην ίδια δασμολογική πολιτική με χώρες όπως η Κίνα (54%) και η ΕΕ (20%). Όπως επισημαίνουν αναλυτές, το σύστημα των «αντιστρόφων δασμών» του Τραμπ βασίζεται όχι σε πραγματικά ποσοστά, αλλά στο εμπορικό έλλειμμα με κάθε χώρα.

Πλέον, η τουρκική επιχειρηματική κοινότητα καλείται να προσαρμοστεί άμεσα στα νέα δεδομένα και να επαναπροσδιορίσει τη στρατηγική της στις αγορές του εξωτερικού, καθώς οι δασμοί καθιστούν πολλές εξαγωγές λιγότερο συμφέρουσες και περισσότερο επισφαλείς.