Σαράντα χρόνια πριν, στο Αγρίνιο συνέβη ένα από τα πιο περίεργα και καταδικαστέα συμβάντα στα ελληνικά γήπεδα

ΕΛΛΑΔΑ-ΡΕΤΡΟ
Πηγές: Εκπομπή «Μηχανή του Χρόνου», www. gazetta. gr, www.agrinionews.gr , www.sansimera.gr

Είναι λίγα τα σημαντικά αθλητικά γεγονότα που συμβαίνουν κάθε τέσσερα χρόνια, στις 29 του Φλεβάρη. Το ψάξαμε αρκετά. Λίγα μεν αλλά σημαντικά, με ένα εξ αυτών να προκαλεί τεράστια εντύπωση. Πρόκειται για ένα από τα πιο περίεργα και σοβαρά περιστατικά βίας στα ελληνικά γήπεδα. Ήταν λοιπόν Κυριακή, 29 Φεβρουαρίου 1976. Ακριβώς σαν αύριο πριν από 40 χρόνια.

Στο γήπεδο του Αγρινίου διεξαγόταν ο κρίσιμος αγώνας Παναιτωλικού - ΠΑΟΚ. Το παιχνίδι «μύριζε μπαρούτι», καθώς ήταν κρίσιμο και για τις δύο ομάδες. Ο Παναιτωλικός, που πάλευε για την παραμονή του στην Α Εθνική, είχε παράπονα από προηγούμενη διαιτησία του Ράμμου με τον Παναθηναϊκό, ενώ ο ΠΑΟΚ διεκδικούσε το πρωτάθλημα. Διαιτητής του αγώνα ήταν ο Στέφανος Ράμμος, απ’ τη Θεσσαλονίκη, καθώς τότε δεν υπήρχε κόλλημα σε σχέση με την εντοπιότητα. Κάτι που σημαίνει ότι η ατμόσφαιρα μύριζε εξ αρχής… μπαρούτι, ωστόσο τίποτα το επιλήψιμο στο μεγαλύτερο μέρος του αγώνα.

Το πέναλτι της οργής

Στο 72ο (σε κάποιες πηγές γίνεται λόγος για το 67’) λεπτό της αναμέτρησης, ο Σαράφης διεκδίκησε στον αέρα κεφαλιά από τον Μίχο. Ο Ράμμος έδειξε το σημείο του πέναλτι (σύμφωνα με το Τύπο της εποχής ανύπαρκτο) και το γήπεδο «πήρε φωτιά». Προς στιγμήν ο αγώνας διεκόπη. Όταν ηρέμησαν τα πνεύματα, το πενάλτι εκτελέστηκε και σημειώθηκε το 0-1, ενώ στο 86ο λεπτό ο Κερμανίδης σημείωσε το 0-2, που ήταν και το τελικό αποτέλεσμα. Με το τελευταίο σφύριγμα, περίπου 2 χιλιάδες φίλαθλοι της τοπικής ομάδας, που είχαν παράπονα από τη διαιτησία, εισέβαλαν στον αγωνιστικό χώρο και επιτέθηκαν στον «άρχοντα» της αναμέτρησης.

Παρά την προσπάθεια να προστατευθεί, οι εξαγριωμένοι οπαδοί ξυλοκόπησαν τον Στέφανο Ράμμο και του έκοψαν το αριστερό αυτί. Οι εφημερίδες έγραψαν ότι κάποιος του το δάγκωσε και αποκόλλησε ένα μεγάλο κομμάτι του. Τα μέσα ενημέρωσης του Αγρινίου, όμως, ανέφεραν ότι του «φόρεσαν κολάρο» με δύναμη ένα ξύλινο καφάσι για ροδάκινα! Ήταν ένα πρωτοφανές γεγονός στα παγκόσμια ποδοσφαιρικά δρώμενα, που έμεινε γνωστό ως το «αφτί του Ράμμου». Για πολλά χρόνια, οι διαιτητές άκουγαν από τους φανατικούς της εξέδρας το απειλητικό σύνθημα «διαιτητή, θυμήσου, τον Ράμμο και το αφτί σου» και έτρεμαν…

Ντου και δάγκωμα

Όταν ο Ράμμος σφύριξε για τελευταία φορά, επικράτησε πανικός. «Έγινε πανζουρλισμός και το συρμάτινο κιγκλίδωμα γύρω από τον αγωνιστικό χώρο έπεσε. Ως και οι σύμβουλοι του Παναιτωλικού μού έλεγαν: Ράμμο, θα πεθάνεις. Έφτασε η ώρα σου. Ζήτησα την προστασία της χωροφυλακής, αλλά το πλήθος ωρύετο. Χώθηκα ανάμεσα στους παίκτες του ΠΑΟΚ, αλλά πριν προφτάσω να ανέβω στο πεζούλι που οδηγεί στα αποδυτήρια, όρμησαν πολλοί επάνω μου και ένας από όλους αυτούς… χρατς, μου έκοψε το αφτί. Δεν μπόρεσα, μέσα στην κόλαση, να δω ποιος με δάγκωσε και μου έκοψε ένα μεγάλο κομμάτι», έλεγε τις επόμενες ημέρες σε συνέντευξή του ο διαιτητής.

Οι οπαδοί του Παναιτωλικού δεν σταμάτησαν εκεί. Τον κλοτσούσαν και τον ποδοπατούσαν με μανία. «Το μόνο που θυμάμαι είναι ότι βρέθηκα στριμωγμένος με ασπίδα από μπροστά μου τον Φουντουκίδη, στην πόρτα που οδηγεί στα αποδυτήρια, την οποία είχαν φρακάρει σύμβουλοι του Παναιτωλικού», εδιηγείτο ο Ράμμος. Οι Αγρινιώτες, όμως, τον τράβηξαν πάλι πίσω στον αγωνιστικό χώρο και συνέχισαν να τον χτυπούν με αγριότητα. Τελικά, με τη βοήθεια περίπου 20 χωροφυλάκων, ο διαιτητής οδηγήθηκε στα αποδυτήρια του ΠΑΟΚ.

«Τον ξαπλώσαμε στον πάγκο και σπαρτάραγε σαν το ψάρι. Καταματωμένος και γυμνός από τη μέση και πάνω. Του έπλυνε τα τραύματα ο φυσικοθεραπευτής του ΠΑΟΚ και συνήλθε μετά από ώρα. Το αφτί και το φρύδι αιμορραγούσαν κι έξω το πλήθος ούρλιαζε», δήλωσε ο ένας επόπτης του αγώνα, που έζησε κάθε στιγμή του ξυλοδαρμού από κοντά.

Επέμβαση Εισαγγελέα

Ο γιατρός που κλήθηκε να κάνει ράμματα, δεν αναλάμβανε την ευθύνη και χρειάστηκε εντολή του εισαγγελέα, ο οποίος διέταξε να μεταφερθεί στο νοσοκομείο. Είχαν ήδη περάσει τρεις ώρες, όταν πήγε ασθενοφόρο για τη διακομιδή του. Εκεί έγινε ραφή των τραυμάτων. «Χωρίς αναισθητικό. Πέθανα από τους πόνους», έλεγε ο δύσμοιρος διαιτητής. Διαπιστώθηκε, επίσης, ότι υπέστη εγκεφαλική διάσειση και το σώμα του ήταν γεμάτο μώλωπες και αιματώματα. Σαν να μην έφτανε ο σοβαρός τραυματισμός του, ο διαιτητής Ράμμος βρέθηκε υπό κράτηση, κατηγορούμενος για περιύβριση Αρχής, όταν κάποιος αστυνομικός τον άκουσε να βρίζει τη Χωροφυλακή. Τη δίωξη την άσκησε ο εισαγγελέας Αγρινίου, Ανδρέας Φάκος (ο γνωστός ποδοσφαιρικός εισαγγελέας της ΕΠΟ αργότερα). Από το νοσοκομείο βρέθηκε στο δικαστήριο στις 12 Μαρτίου 1976, από το οποίο «εισέπραξε» ποινή φυλάκισης 11 μηνών, σε αντίθεση με κάποιους από τους συλληφθέντες για την εναντίον του επίθεση, οι οποίοι τιμωρήθηκαν με ποινές φυλάκισης έως τέσσερεις μήνες.

Από την πρώτη στιγμή η διοίκηση του Παναιτωλικού δεν θα παραδεχθεί την αφήγηση του Ράμμου περί κομμένου αφτιού. Ο πρόεδρος της ομάδας, ο γιατρός Άγγελος Τριανταφύλλου κάνει λόγο για μικροεκδορές στο αφτί του διαιτητή, που προκλήθηκαν από ρίψη αντικειμένου και προκαλεί τον Ράμμο να δείξει το «κομμένο» του αφτί από τηλεοράσεως.

Φυσικά το συμβάν έκανε τον γύρο, όχι μόνο της Ελλάδας, αλλά και του κόσμου, μέσω των ειδησεογραφικών πρακτορείων. Η μεγαλούπολη της Αιτωλοαρκαρνανίας θα στιγματισθεί για πολλά χρόνια, ενώ αυτοσχέδια σκωπτικά συνθήματα θα ακούγονται στα γήπεδα της Ελλάδας τα επόμενα χρόνια. Ο Πρωθυπουργός Κωνσταντίνος Καραμανλής θα διατάξει έρευνα για το θλιβερό συμβάν. Ο Παναιτωλικός τιμωρήθηκε από την ΕΠΟ με ποινή τριών αγωνιστικών μακριά από την έδρα του και τερμάτισε προτελευταίος στη βαθμολογία του πρωταθλήματος.

Σώθηκε από τον υποβιβασμό, λόγω των αναδιαρθρώσεων στα εθνικά πρωταθλήματα και την αύξηση των ομάδων. Θα υποβιβασθεί την επόμενη χρονιά, για να επανέλθει στη μεγάλη κατηγορία το 2011. Ο ΠΑΟΚ, με τη σπουδαία ομάδα εκείνης της εποχής, θα κατακτήσει τελικά το πρώτο πρωτάθλημα της ιστορίας του. Ο Στέφανος Ράμμος θα εγκαταλείψει οριστικά τη διαιτησία. Σήμερα ο Παναιτωλικός, που αγωνίζεται στη Σούπερ Λίγκα, θεωρείται η πιο φιλόξενη ομάδα του πρωταθλήματος, με πρωτοποριακές ενέργειες που ξεχωρίζουν στο θολό τοπίο του ελληνικού ποδοσφαίρου.

Το μανίκι-λάβαρο και η αμφισβήτηση

Όταν ο διαιτητής δερνόταν, ένας από τους επιτιθέμενους τον είχε πιάσει τόσο γερά από το μανίκι, ώστε όταν τον τράβηξαν από πάνω του, σχίστηκε και του έμεινε στο χέρι. Στη συνέχεια, το ματωμένο μανίκι θεωρήθηκε ως λάβαρο και πανηγυρίστηκε έξαλλα. Μεταφέρθηκε σε ξυλουργείο, όπου μπήκε πάνω σε ξύλινο σταυρό, που έφερε το όνομα του Ράμμου και στη συνέχεια εκτέθηκε σε λαϊκό προσκύνημα, στο κέντρο της πόλης, διά της περιφοράς! Μικρά παιδιά κρατούσαν τον σταυρό με το μανίκι του Ράμμου στο πρανές της σημερινής Προυσσιωτίσης, εκεί όπου έχει υψωθεί πια η καινούρια εξέδρα του γηπέδου του Παναιτωλικού. Όσο για το αφτί, δεν βρέθηκε ποτέ. Βέβαια δεν πρέπει να παραλείψουμε ακόμα ένα γεγονός που προκάλεσε αίσθηση και που αποτέλεσε περίπτωση μαύρου χιούμορ. Ένας ζαχαροπλάστης λοιπόν του Αγρινίου έπειτα από λίγες μέρες είχε μία… φαεινή ιδέα-επιχειρηματική σκέψη. Έφτιαχνε λοιπόν και πουλούσε πάστες τις οποίες και ονόμαζε «αφτί Ράμμου» και φυσικά δεν θα μπορούσαν να μην έχουν… σχήμα αφτιού!

Προ τετραετίας άρθρο σε ντόπια ιστοσελίδα του Αγρινίου αμφισβητεί κάποια γεγονότα, γράφοντας: «Σύμφωνα λοιπόν με μαρτυρίες που υπάρχουν πια και αξιολογούνται ως απόλυτα αξιόπιστες, δεν υπήρξε ποτέ δάγκωμα στο αφτί του Ράμμου και δεν "έφυγε" ποτέ το αφτί του ώστε να βρεθεί. Ο Ράμμος ξυλοκοπήθηκε άσχημα και είναι αλήθεια ότι πολλοί από εκείνους που τον χτύπησαν δεν συνελήφθησαν ποτέ. Όμως σύμφωνα με μαρτυρίες ανθρώπων που ήταν πολύ κοντά (πιο κοντά δεν γινόταν…) στα γεγονότα, μέρος του αφτιού του Ράμμου αποκόπηκε όταν κάποιος του φόρεσε κολάρο το τελάρο για ροδάκινα! Το γεγονός ότι εκείνος που έφαγε με τα δόντια του το αφτί δεν βρέθηκε ποτέ, είναι το ίδιο αληθινό με το γεγονός ότι ένας από εκείνους που κατηγορήθηκαν ότι έφαγαν το αφτί του Ράμμου (χωρίς ποτέ να συλληφθεί) δεν ήταν σε θέση για κάτι τέτοιο λόγω προχωρημένης πάθησης στα δόντια!».